De Mobiele Stad #3: Drukte in beweging

Voor een bijeenkomst over mobiliteit in Pakhijs de Zwijger in Amsterdam op 3 februari 2016 was Walter Dresscher gevraagd om zijn plan voor efficiënter ruimtegebruik aan de grachten toe te lichten.

TEDx Amsterdam

Finalist TEDx Amsterdam Awards 2015

Het einde van het autotijdperk

Het schandaal rondom Volkswagen legt op een zeer expliciete wijze bloot, dat de autofabrikanten op geen enkele manier bezig zijn met het verminderen van de levensbedreigende en wereldvernietigende gevolgen van de producten die ze maken, maar die met misleidende reclames trachten te verkopen. Dit toont de onmacht van de bedrijfstak aan en illustreert dat het concept “auto” aan het einde van zijn levenscyclus is. We moeten ons dan ook geen enkele illusie maken over een eventuele rol van de autofabrikanten bij de broodnodige transities van dit moment.

Onze steden zijn volledig ingericht om auto’s te faciliteren waarvan de meesten het grootste gedeelte van de tijd stilstaan. Dit neemt heel erg veel ruimte in beslag, een tsunami van auto’s. Iedereen die weleens een hele stad door moet kent de beperkingen van de auto. De hoeveelheid energie die nodig is om een auto, met vaak slechts 1 persoon erin, te laten rijden is zeer groot. Als u door de stad loopt wordt alles wat u ziet, hoort ruikt en voelt gedomineerd door auto’s. Naast de gevaren die ontstaan door de uitstoot zijn er elk jaar in Nederland nog steeds honderden verkeersdoden te betreuren als direct gevolg van autoverkeer. Waarom accepteren we deze vernietigende cijfers en de enorme impact op ons openbare leven als het gaat om onze automobiliteit? De meeste van u zullen nu denken: omdat er geen alternatief is. Dat is op dit moment voor velen ook zo, maar dat betekent niet dat er geen alternatief denkbaar is. Om echter tot een alternatief te kunnen komen zullen we onze bestaande kaders moeten loslaten en de basis infrastructuur, ons wereldwijde wegennetwerk voor automobielen, ter discussie moeten stellen.

Deze verandering vraagt een manier van denken die utopisch genoemd kan worden. Het nadenken over een utopie is een ultieme vorm van kritiek. Het bevraagt de huidige situatie die per definitie nooit perfect of af is. Vooruitgang bestaat alleen bij de onderkenning van de tekortkomingen van het nu. Daarnaast maakt enkel het verwerpen van bestaande systemen het mogelijk om een echt alternatief vorm te kunnen geven.

Het is tijd om opnieuw te beginnen en met een leeg blad onze mobiliteit te ontwerpen. Hoe kunnen we mensen op een efficiënte, schone en veilige manier naar bestemmingen laten reizen? Wat is een echt alternatief voor de auto? Dat zijn de vragen die ik met het initiatief “de transporttransitie” stel.

Een mogelijk antwoord is ETT (Evacuated Tube Transport), een systeem van capsules in vacuüm buizen. De capsules worden door elektromotoren versneld en vertraagd met behulp van magnetische levitatie. Dit is een technisch haalbaar concept waarmee we onze basisinfrastructuur van asfalt wegen kunnen vervangen. Alle bewegingen vinden plaats in een afgeschermde (eventueel ondergrondse) omgeving. Alle openbare ruimte die op dit moment wordt gebruikt voor het rijden in auto’s of het parkeren van auto’s kan worden gebruikt voor openbaar leven met een hoge kwaliteit. Bewegende capsules kunnen tevens als energieopslag fungeren door gebruik te maken van een techniek onderzocht door ECN (Energie Centrum Nederland) die overtallige energie gebruikt voor het versnellen van een magnetische zweeftrein in een (ondergrondse) vacuüm buis. Deze trein, of in het geval van ETT capsules, geeft energie terug als het weer vertraagd wordt. Dit voorbeeld toont aan dat er technieken voorhanden zijn waarmee we een serieus alternatief kunnen verbeelden en verwoorden voor onze automobiliteit.

Het schandaal bij Volkswagen en de nasleep hiervan, is een uitgelezen kans om mobiliteit in een breder kader op de agenda te zetten. Als we het aan de autofabrikanten, hun lobbyisten en de politiek overlaten om de transportsector serieus te heroverwegen zal er niet veel gebeuren.
Het is aan wetenschappers en geëngageerde bedrijven en burgers om het voortouw te nemen door de transporttransitie in gang te zetten en serieus aan alternatieven te gaan werken.

transporttransitie

De Transporttransitie

De transport sector

De transportsector is verantwoordelijk voor 22% van de CO2 uitstoot in Nederland. Daarvan is 67,9% procent het gevolg van het vervoer van mensen, en 32,1% van het vervoer van goederen (bron: CBS). Wereldwijd neemt de CO2 uitstoot als gevolg van vervoer toe. Dit komt voornamelijk omdat grote delen van de wereld langzaam naar een situatie toe bewegen waarin er per huishouden net zoveel auto’s zijn als in het westen.
Alles wat we in onze directe leefomgeving zien, horen, ruiken en voelen is voor een groot gedeelte beïnvloed door infrastructuur en transport. De luchtkwaliteit in onze steden is slecht en dit is een direct gevolg van de grote hoeveelheid verbrandingsmotoren die door de stad bewegen. Dit heeft een negatief effect op onze gezondheid. De enorme hoeveelheid ruimte die de infrastructuur inneemt staat niet in verhouding tot de tijd die we per dag besteden aan verplaatsen. De stad is een levensgevaarlijke omgeving voor jonge kinderen die geen moment onoplettend over straat kunnen. Infrastructuur en vervoersmiddelen nemen het grootste gedeelte van de openbare ruimte in de stad voor hun rekening. Huishoudens geven gemiddeld 20% van hun budget uit aan vervoer. Na woonlasten is dat de grootste kostenpost. Kijk om je heen, en zie wat voor wereld we hebben gecreëerd. Is dit wat we willen? Of accepteren we het omdat we denken dat er geen alternatief is? Er zijn wel alternatieven en het is tijd om anders te gaan nadenken over onze mobiliteit en ons transport.

De transporttransitie

Als we het hebben over een duurzamere wereld gaat het vaak over de energie transitie, de overgang naar hernieuwbare energie. Dat is inderdaad een heel belangrijk thema maar onze directe omgeving zal hier niet snel veel beter van worden. Zoals hierboven uiteengezet is op het gebied van transport heel erg veel te winnen. Ik wil dan ook pleiten voor een “transport transitie” naast de energie transitie. Op dit moment hebben we 4 modus van transport: wegtransport, railtransport, watertransport en luchttransport. Al deze technieken zijn heel erg oud. Sinds de uitvinding van het wiel, ongeveer 3000 jaar voor Christus, hebben we steeds betere en efficiëntere transport middelen uitgevonden. Beginnend bij een paard en wagen via de trekschuit naar automobielen, treinen en vliegtuigen. Het laatste nieuwe transportmiddel is het vliegtuig. De eerste lijnvlucht dateert uit 1914. In de honderd jaar tot 1914 zijn bijna alle andere transport middelen waar we op dit moment gebruik van maken ontwikkeld. Er worden wel verbeteringen in aangebracht maar de basis is al honderd jaar ongewijzigd. Het is tijd voor een 5e modus van transport. Het is tijd voor de transporttransitie.

De 5e modus van transport

Een mogelijkheid voor de 5e modus van transport is ETT: Evacuated Tube Transport, een techniek gebaseerd op twee principes: magnetische levitatie (MAGLEV) en het elimineren van de luchtweerstand in vacuüm buizen. Omdat de capsules in een beheersbare omgeving in buizen bewegen waar ze nagenoeg geen wrijving ondervinden is dit een zeer energie zuinig, veilig en financieel aantrekkelijk principe. De capaciteit van één zo’n buis met een doorsnede van ongeveer 1,5m overstijgt met gemak de breedste snelwegen ter wereld. Buizen kunnen op palen, op de grond en onder de grond worden aangelegd. Snelheiden tot 7500km/u behoren tot de mogelijkheden. Bijna alle huidige vervoersbewegingen zouden door dit systeem kunnen worden overgenomen. Een ver gevorderde variant is ET3, het Amerikaans technologie bedrijf achter ET3 stelt de techniek open source beschikbaar voor alle licentie houders. Een licentie kost 100 dollar.

De stad van de toekomst

Met ETT zijn in de toekomst wegen nagenoeg overbodig. Bijna al het vervoer zal door deze buizen kunnen gaan, eventueel ondergronds. Openbare ruimte wordt terug gegeven aan de mensen voor recreative activiteiten. Geen luchtvervuiling, geen geluidsoverlast en geen levensgevaarlijke verkeerssituaties.

Met de transporttransitie wil ik een breed maatschappelijk debat starten over de gevolgen van onze mobiliteit. Het is tijd om te gaan kijken naar alternatieven die de huidige technieken niet verbeteren maar (gedeeltelijk) vervangen. Een spectrum van alternatieve, schonere en veiligere transport systemen kunnen naast elkaar worden gelegd om de transitie in gang te zetten en de steden schoner, energiezuiniger en veiliger te maken.

http://denatuurlijkestad.nl/#de-transport-transitie,.menu

Walter Dresscher in Toekomstmakers

Walter Dresscher en Ralph Bakker geven een korte uitleg over ET3. Voor het Centraal Station in Rotterdam bespreken we de visie en de potentie van deze techniek.

bekijk de video